19 Ocak 2018 Cuma Üyelik | Site Haritası
English



4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun Hakkında Soru Ve Cevaplar


 Soru 1: 4703 sayılı “Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun” (Çerçeve Kanun) ne amaçla çıkarılmıştır ve neleri düzenlemektedir?

Cevap 1: Çerçeve Kanun, esas itibarıyla piyasaya arz edilmesi hedeflenen ve piyasada yer alan ürünlerin güvenli olmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Bu itibarla Kanun, anılan nihaî amacın gerçekleştirilmesi için gerekli olan sistemin genel hatlarını ve sistemde yer alan bütün aktörlerin hak ve yükümlülüklerini düzenlemektedir.

Soru 2: Çerçeve Kanunda hangi tanımlara yer verilmektedir?

Cevap 2: Çerçeve Kanunda, ürün güvenliğinin sağlanması için uyulması gereken teknik kriterleri düzenleyen “teknik düzenleme”, teknik düzenlemenin bulunmadığı hallerde ürün güvenliğinin sağlanması için uyulması gereken ancak ihtiyari olan “standart”, teknik düzenlemeleri hazırlamakla mükellef “yetkili kuruluş”, ürünün teknik düzenlemeye uygun olarak üretilip üretilmediğinin ürün piyasaya arz edilmeden önce tespit edilmesi işlemi olan “uygunluk değerlendirmesi”, uygunluk değerlendirmesi faaliyetlerini yürütecek test, belgelendirme ve muayene kuruluşları olan “uygunluk değerlendirme kuruluşu”, uygunluk değerlendirme kuruluşunun özel bir formu olan “onaylanmış kuruluş”, piyasaya sadece güvenli ürün arz etmek üzere, uygunluk değerlendirme faaliyetlerini takip etmek de dahil olmak üzere ilgili teknik düzenlemelerde belirtilen kurallara uymakla yükümlü ve ürün güvenliğinden nihaî olarak sorunlu olan “üretici” vb. gibi tanımlara yer verilmektedir.

Soru 3: Çerçeve Kanun ile Devlet, üretici ve uygunluk değerlendirme kuruluşları/ onaylanmış kuruluşlara getirilen görev ve yükümlülükler nelerdir.

Cevap 3: Çerçeve Kanun devletin yükümlülüklerini şu şekilde belirlemektedir:

Öncelikle ürün ile ilgili kamu kuruluşu, sözkonusu sektörde üretim yapan üreticilerin, ürünün tüketiciler ve risk altındaki diğer varlıklar açısından azami güvenlik sağlayacak şekilde üretilmesi için uymaları gereken kuralları belirlemektedir

Devletin ikinci yükümlülüğü, halihazırda uygulanmakta olan sistemde ya çok zayıf bir şekilde uygulanan, ya da hiç uygulanmayan ürünün piyasaya arzı öncesi denetiminin, üçüncü taraf uygunluk değerlendirmesi yöntemiyle ihdas edilmesi ve etkinliğinin artırılmasıdır. Aslında, getirilen yeni sistemin kilit noktası da budur. Çerçeve Kanun’un olanaklı kıldığı sistem ile, devlet ürünün piyasaya arz edilmeden önce etkin bir şekilde denetimini üçüncü taraf değerlendirme kuruluşu olarak nitelendirilen uygunluk değerlendirme kuruluşları/onaylanmış kuruluşlar aracılığıyla yapabilecektir. Böylece, güvenli olmayan ürünlerin tüketicilere ulaştıktan sonra yol açtıkları zararların ortadan kaldırılması için yapılacak harcamalarda bir azalma söz konusu olacak ve tüketicilere güvensiz ürünlerin gitmesini engelleyebilmenin bir diğer yolu olan piyasaya arz sonrası gözetim ve denetim faaliyetleri için devletin üzerine binen mali yükün makul seviyelerde tutulması mümkün olacaktır.

Nihayet devletin son yükümlülüğü, ürün piyasaya arz edildikten sonra yapacağı gözetim ve denetim faaliyetleridir. Mevcut sistemde gerçekleştirilen denetimler, piyasaya arz öncesi denetim söz konusu olmadığı için çok daha kilit bir işleve sahip olması gerekirken, maalesef ülke ekonomisinin büyüklüğü ve kamu kaynaklarının yetersizliği nedeniyle gereken şekilde yerine getirilememektedir. Çerçeve kanunun mümkün kıldığı piyasaya arz öncesi denetim yetkisinin üreticiden ve tüketiciden bağımsız üçüncü taraf denetiminin getireceği rahatlama, ilgili kamu kuruluşlarının piyasaya arz sonrası gözetim ve denetim faaliyetlerinde, daha çok, riskli ürünler ve güvensiz ürüne rastlama sıklığının istatistiksel olarak daha belirgin olduğu ürünler veya sektörlere odaklanmasını sağlayacaktır. Böylece, tüketicilerimizin denetimden geçmemiş ürün kullanma ihtimali ortadan kalkacaktır.

Çerçeve Kanun, piyasadaki diğer bir aktör olan üreticilerin hak ve yükümlülüklerini de şöyle belirlemiştir:

Üretici piyasaya mutlaka güvenli ürün arz etmek zorundadır. Ürünün güvenli olması için uyması gereken kuralların ilgili kamu kuruluşlarınca belirlenmesi zorunluluğu her ne kadar Çerçeve Kanun ile getiriliyor olsa da, devletin kural belirlemediği ürünleri üreten üreticilerin de güvenli ürün üretme yükümlülüğünün devam etmesi, Çerçeve Kanunun getirdiği en önemli yeniliklerden birisidir. Üreticilerin sorumluluğu tek bir şartla, devlet tarafından konulan kuralların bizatihi ürünün güvensizliğinin nedeni olması durumunda ortadan kalkmaktadır.

Üretici güvenli ürün üretirken, ilgili teknik mevzuat izin veriyorsa/zorunlu kılıyorsa üçüncü taraf değerlendirmesine tabi olmayı seçebilir ama ürün güvensizliğinin nihai sorumlusu, ürünün güvensizliği uygunluk değerlendirme işleminden kaynaklanıyor olsa da, üreticidir. Ancak, yanlış/eksik uygunluk değerlendirmesinden kaynaklanan güvensizlikten dolayı üreticinin mağdur olması durumunda, üreticinin zararını tazmin etme hakkı saklıdır.

Üreticilerin güvenli üretim yapmalarını zorlayacak ve tüketicilerin güvenliğini maksimize edecek en önemli unsur ise, güvensiz ürünün piyasaya arz sonrası gözetim ve denetim esnasında tespit edilmesi durumunda, ürünü satın almış ve kullanmakta olan tüketicilerin, ürünün taşıdığı güvensizlik unsurlarından haberdar edilmesi yükümlülüğünün üreticilere verilmesi, bu çerçevede üreticinin basın yayın organlarında güvensiz ürün ürettiğini ilan edecek olmasıdır. Bu durum, doğal olarak, üreticilerin ticari itibar kaybı riskini göze alamayacakları için üretim esnasında azami dikkati göstermelerine vesile olacaktır. Ayrıca, ilgili kamu kurumlarının denetimleri esnasında güvensiz bulunan ürünlerin piyasadan toplatılması, güvensizliklerinin giderilmesi ve gerekiyorsa imha edilecek olmaları da oldukça pahalı süreçler olduğu için, üreticinin teknik mevzuata uyum için azami dikkati göstermelerini sağlayacaktır.

 Piyasadaki bir diğer aktör olan uygunluk değerlendirme kuruluşlarının yükümlülükleri de şöyle belirlenmiştir:

Uygunluk değerlendirme kuruluşları ilgili kamu kuruluşları tarafından belirlenecek kurallar çerçevesinde, kamu adına piyasaya arz öncesi denetim görevini üstleneceklerdir. Bu görevlerini ifa ederlerken, üretici ve tüketiciye eşit mesafede duracaklar ve ilgili kamu kuruluşu tarafından yetkilendirildikleri andaki teknik ve idari özelliklerini görev ifa ettikleri sürece muhafaza etmek zorunda kalacaklardır.

Eğer uygunluk değerlendirme kuruluşları uygunluk değerlendirme faaliyetlerini kurallara uygun bir şekilde yerine getirmezlerse ilgili kamu otoritesi tarafından idari para cezasına çarptırılacaklar ve fiilin ağırlığına göre uygunluk değerlendirme faaliyetlerinden men edilmeleri söz konusu olabilecektir. 

Soru 4: Çerçeve Kanunda cezaî hükümlere yer verilmiş midir?

Cevap 4: Çerçeve Kanunda cezaî hükümlere yer verilmiştir, ancak bu müeyyideler sistemin belkemiği değildir. Üreticinin cezalandırılması konusu Çerçeve Kanun’da mevcut mevzuatta herhangi bir müeyyide öngörülmüyorsa devreye girmektedir.

 Soru 5: Çerçeve Kanunun uygulama Yönetmelikleri nelerdir, hangi alanlarda düzenlemeler getirmektedir?

 Cevap 5: Çerçeve Kanunun, detayları aşağıda açıklanan 3 adet uygulama Yönetmeliği 11 Ocak 2002 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. 

CE” Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik, 4703 sayılı Kanun ile belirlenen sistem içerisinde bazı sanayi ürünlerinin ilgili teknik düzenlemelerine uygun olarak üretildiklerini ve bu uygunluğun üretici ya da onaylanmış kuruluşlar tarafından doğrulandığını ifade eden “CE” uygunluk işaretinin ürüne iliştirilmesinde izlenecek yöntemler ile bu işaretin kullanılmasında riayet edilecek kuralların belirlenmesini amaçlamaktadır.

Ekonomik olarak önemli bir büyüklüğe tekabül eden ürün gruplarına ilişkin düzenlemeler getiren sözkonusu Yönetmelik, uyumlaştırma çalışmaları muhtelif kuruluşlarca yürütülmekte olan ve “CE” Uygunluk İşaretinin ilgili ürüne iliştirilmesini öngören mevzuatın ortak terminoloji ve kurallar çerçevesinde hazırlanması ve uygulanmasını teminen yetkili kuruluşlar ve üreticiler için bir rehber niteliği taşımaktadır.

 “CE” uygunluk işaretinin iliştirilmesine ve kullanılmasına dair genel esasları belirleyen bu Yönetmelik, 23 üncü maddesinde de belirtildiği gibi, ancak ürüne “CE” uygunluk işareti iliştirilmesini öngören teknik düzenlemelerin yetkili kuruluşlarca Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulmasını müteakip, sözkonusu teknik düzenlemelerle birlikte uygulanır. Dolayısıyla bu Yönetmeliğin yayımlanması herhangi bir ürün grubu için “CE” uygunluk işaretinin zorunlu uygulamaya girmesi anlamına gelmemektedir

Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik, Ürünlerin piyasaya arz edilmeden önce ilgili teknik düzenlemelere uygun olarak üretilip üretilmediklerinin tespit edilmesi amacıyla yapılacak uygunluk değerlendirmesini gerçekleştirecek olan uygunluk değerlendirme kuruluşları ve onaylanmış kuruluşların taşıması gereken şartları, onaylanmış kuruluşların görevlendirmesine ilişkin prosedürü ve bu kuruluşların çalışma usul ve esaslarını belirlemektedir. 

Bu Yönetmelik, getirilen yeni sistemin etkin bir şekilde çalışmasında kilit önemi haiz uygunluk değerlendirme kuruluşları ve onaylanmış kuruluşların belirlenmiş kurallara göre ülkemizde faaliyete başlamalarına vesile olacaktır. 

Ayrıca, bu Yönetmelik ile getirilen sistem gereğince Devlet, ürünlere yönelik hazırladığı teknik mevzuata uygunluğun, ürün piyasaya arz edilmeden önce denetlenmesi görevini kendi koyduğu kurallar çerçevesinde hareket edecek ve kendisine karşı sorumlu olacak uygunluk değerlendirme kuruluşları ve onaylanmış kuruluşlar vasıtasıyla yerine getirilmesini sağlayacağı için, ürünlerin piyasaya arzı sonrasında gözetim ve denetimi için harcayacağı kaynaklardan tasarruf etmiş olacaktır.

Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik, ürünlere ilişkin teknik düzenlemelerin hazırlanması ile teknik düzenlemelere uygunluk ve ürün güvenliğine ilişkin esasları, ürünlerin piyasaya arzında üretici ve dağıtıcıların yükümlülüklerini, piyasa gözetimi ve denetimine ilişkin usul ve esasları, ürünlerin piyasaya arzı veya dağıtımı aşamasında veya ürünler piyasada iken ilgili teknik düzenlemelere uygun ve güvenli olup olmadığının tespiti konusunda yetkili kuruluşların yetki ve sorumluluklarını, piyasa gözetimi ve denetimi çerçevesinde alınacak önlemleri ve yetkili kuruluşlar arasında koordinasyonun sağlanmasını teminen Piyasa Gözetimi ve Denetimi Koordinasyon Kurulunun teşkili ile bu Kurulun görevleri ve çalışma usul ve esaslarını belirlemektedir.  

Piyasa gözetimi ve denetimi sisteminin ülkemizde tam olarak oluşturulması ve etkin bir şekilde sürdürülmesi bakımından kuralları belirleyen bu Yönetmelik, ürün güvenliğine yönelik piyasa kontrollerini Devletin görevi olarak belirlemekte ve güvenli olmadığı tespit edilen ürünler hakkında alınacak önlemleri ayrıntılı olarak düzenlemektedir.

"Teknik Mevzuatın ve Standartların Türkiye ile Avrupa Birliği Arasında Bildirimine Dair Yönetmelik" ise 3 Nisan 2002 tarihli ve 24715 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olup; 3 Mayıs 2002 tarihi itibariyle yürürlüğe girecektir. 

Bu Yönetmelik gereğince bildirime tabi olan teknik mevzuat, hakkında herhangi bir AB mevzuatının bulunmadığı ürünlere ilişkin olarak hazırlanacak teknik mevzuat olup; AB  Komisyonu aracılığıyla AB üyesi ülkelere bildirilecektir. Sözkonusu Yönetmelik, belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bildirimi yapılan teknik mevzuat taslağının yayımlanmak üzere sevk aşamasına getirilmesine kadar geçecek süre olarak AB  ile Türkiye arasındaki 2/97 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı’nda belirlenen bekleme süresine, bildirim hakkında üye ülkeler ve Komisyondan alınacak muhtemel yorumların değerlendirilmesine, bildirimi yapılan teknik mevzuatın yayımına ve Komisyon tarafından Türkiye’ye iletilen bildirimlere ilişkin hükümleri düzenlemektedir.

 Sözkonusu Yönetmelik gereğince bildirime tabi olan standartlar, bir uluslararası standardın veya Avrupa standardının birebir uyumlaştırılmasına yönelik çalışmaların dışında kalan ulusal standartlar olup; Türk Standartları Enstitüsü tarafından AB Komisyonu ve Avrupa Standardizasyon Kuruluşları ile AB üyesi ülkelerin ulusal standardizasyon kuruluşlarına bildirilmesi öngörülmektedir.

Soru 6: Çerçeve Kanunu çıkarmak yerine, teknik mevzuat uyumundan sorumlu Bakanlık ve kuruluşlar tarafından uygulanmakta olan ürünlere yönelik mevzuat tadil edilerek AB teknik mevzuatına uyum mümkün değil miydi?

 Cevap 6: Çerçeve Kanun ile öngörülen sistemde, teknik düzenlemesi olsun olmasın piyasaya arz edilecek tüm ürünlerin güvenli olması şart koşulmuş ve bunu sağlamak için de çeşitli önlemler ve yaptırımlar öngörülmüştür. Diğer taraftan, piyasadaki ürünlerin teknik düzenlemesine uygunluğu konusunda tarafsız ve bağımsız bir şekilde uygunluk değerlendirmesi yapacak olan uygunluk değerlendirme kuruluşları ve onaylanmış kuruluşların ihdası da yine bu sistemin önemli bir parçasıdır.

Ülkemizde bu sistemin sağlanabilmesi için ya teknik mevzuatı uygulamak için dayanılan yetki ve görev yasalarının ilgili tüm Bakanlık ve kuruluşlarca (örneğin Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı gibi) ayrı ayrı tadil edilmesi ya da mevcut mevzuatta bu konudaki boşlukları dolduracak ortak hükümlerin bir Çerçeve Kanunla belirlenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, ilgili bakanlık ve kuruluşlarla yapılan görüşmeler sonucunda bu hususun bir Çerçeve Kanun ile sağlanması ve bunun da AB teknik mevzuatının uyumu konusunda koordinatörlük görevini yürütmekte olan Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından hazırlanması için mutabakata varılmıştır.

 Soru 7: Çerçeve Kanun, yetkili kuruluşların mevcut yetkilerini ellerinden almakta mıdır?

 Cevap 7: Kanunun 4 üncü Maddesinde “ürünlere ilişkin teknik düzenlemelerin yetkili kuruluşlar tarafından hazırlanacağı” belirtilmektedir. 3 üncü maddesinin (l) bendinde ise yetkili kuruluş tanımı “Ürünlere ilişkin mevzuat hazırlamaya ve yürütmeye yasal olarak yetkili bulunan ve bu Kanun hükümlerini kendi görev alanına giren ürünler itibarıyla uygulayacak olan kamu kurum veya kuruluşu” olarak yer almaktadır. Buradan da anlaşılacağı üzere, anılan Kanun bu kuruluşların mevcut yetkilerini ellerinden almadığı gibi, teknik mevzuatı hazırlama ve uygulamaya kendilerinin sorumlu ve yetkili olduklarını açıkça vurgulamaktadır.

 Diğer taraftan, 97/9196 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile teknik mevzuat uyumu konusundan sorumlu tutulan Bakanlık ve kuruluşlardan bazılarının (Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı gibi) çıkarmış oldukları mevzuat, piyasa gözetimi ve denetimi konusunda hükümler içerse de uygulamalar açısından bir yeknesaklık bulunmamaktadır. Bazı bakanlık ve kuruluşlarımızın ise (Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Denizcilik Müsteşarlığı gibi) uyumlaştırılmasından sorumlu oldukları teknik düzenlemelerle ilgili olarak piyasa gözetimi ve denetimini düzenleyen bir mevzuatları mevcut değildir.

 Çerçeve Kanun, diğer unsurlarının yanı sıra, piyasa gözetimi ve denetimi konusunda ortak hükümlerin belirlenmesi ve bu konuda hukuki mesnedi olmayan kuruluşlar için bir hukuki mesnet oluşturulması için ilgili kuruluşların talebi ve katılımı ile hazırlanmış bir yasadır.

 Soru 8: Çerçeve Kanun yasalaşması ile birlikte CE işareti veya AB’nin diğer uygunluk işaretleri ülkemizde zorunlu hale mi gelecektir?

 Cevap 8: AB’nin Yeni Yaklaşım politikası kapsamındaki direktiflerinde yer alan ürünler için kullanılan “CE” işareti, bazı otomotiv aksam ve parçaları için kullanılan “e” işareti, aerosol kaplar için kullanılan “3” (ters epsilon) işareti ve diğer uygunluk işaretleri ürünün ilgili direktifte yer alan hükümlere uygun olarak üretildiğini ve uygunluk değerlendirmesinden geçtiğini gösteren bir işarettir. İlgili direktifin öngörmesine rağmen bu uygunluk işaretlerini taşımayan ürünlerin AB’de serbest dolaşımda olmaları yasaktır. Bu itibarla bu tür uygunluk işaretleri ürünlerin serbest dolaşımı açısından bir nevi pasaport işlevi görmektedir. AB’de serbest dolaşımda olan söz konusu ürünler, ister AB üyesi ülkeler menşeli olsun ister üçüncü ülkelerden ithal edilmiş olsun bu işaretleri taşımak zorundadırlar.

 AB teknik mevzuatına uyum bağlamında bu mevzuatlar ülkemizce milli mevzuatımıza dahil edilip yürürlüğe konuldukça, söz konusu uygunluk işaretleri, hem yerli hem de ithal ürünler itibariyle ülkemiz iç piyasası için de zorunlu hale gelecektir.

Soru 9: Teknik mevzuat uyumu sonrasında ülkemizde verilen belge ve işaretlerin AB tarafından tanınacağının garantisi nedir?

 Cevap 9: 2/97 sayılı OKK’nın 7 nci maddesi, “AB üyesi ülkelere, bunların kamu veya özel kuruluşlarına veya kişilere birbirleri ile ilgili olarak tanınan haklar, Türkiye, Türkiye’deki yetkili merciler, kamu veya özel kuruluşlar veya kişiler için de geçerli olacaktır.” hükmünü içermektedir.

Bu hüküm, uyumu yapılan her teknik düzenleme için geçerli olacaktır. Dolayısıyla, bir teknik düzenleme uyumlaştırıldığı takdirde, söz konusu teknik düzenleme kapsamında test/muayene ve belgelendirme yapmak üzere görevlendirilen kuruluşlarımız ve bu kuruluşlar tarafından verilecek belge ve işaretler AB tarafından tanınacaktır. Ancak, söz konusu uygunluk değerlendirme kuruluşlarının AB’de bu tür kuruluşlar için öngörülen kriterleri karşılayan kuruluşlar olması ve tanınmaları için gerekli prosedürleri tamamlamaları gerekmektedir.

Soru 10: Teknik mevzuat uyumunun teknoloji yenileme ve uygunluk değerlendirme işlemleri açısından üreticilerimize getirebileceği ek maliyetler dikkate alındığında, bu uyum çabaları üreticilerimizi ne ölçüde etkileyecektir ?

 Cevap 10: Uyumlaştırılan teknik mevzuatlarda belirtilen temel gereklere ilişkin hükümlerin yerine getirilmesi üreticinin mevcut üretim bandında bir teknolojik değişikliği gerektiriyorsa, bu elbetteki bir finansal ihtiyacı da beraberinde getirecektir.

Bu konuda pek çok sektörden orta ve büyük ölçekli firma temsilcileri ile yapılan görüşmelerde, teknik mevzuat uyumu sonunda üretim bandında büyük bir değişikliğin meydana gelmeyeceği, ülkemizde uygulanan standartların çoğunluğunun AB veya ISO standartlarının aynısı olduğu, bu bakımdan, üretim bandındaki değişikliğin gerektirdiği maliyetten ziyade belgelendirme maliyetinin önemli olacağı ifade edilmiştir.

Ancak, bu finansal ihtiyaç KOBİ’ler açısından elbette ki önemlidir. KOBİ’lerin bu konudaki yükünün hafifletilmesine yönelik bazı tedbirlerin alınmasına ihtiyaç duyulabilecektir. Aşağıdaki tedbirlerin KOBİ’leri belli bir ölçüde rahatlatabileceği düşünülmektedir.

  1. Yatırım teşvik sistemi KOBİ’ler açısından yeniden gözden geçirilmeli ve KOBİ’lere ilave imkanlar sağlanmalıdır. 
  2. KOBİ’lerin toplam krediler içindeki payları artırılmalıdır. 
  3. Geçiş sürecinde KOBİ’lerin belgelendirme konusunda yapmış oldukları harcamaları hafifletmek için 31.7.1997 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulu’nun 97/5 sayılı ihracata yönelik devlet yardımları kapsamında “Çevre Maliyetlerinin Desteklenmesi” hakkında tebliği ile sağlanan yardım devam ettirilmelidir. 
  4. Avrupa Birliği fonlarından, KOBİ’lere nakdi yardım olarak aktarılmak üzere yararlanılmalıdır. 
  5. KOSGEB ve Sanayi Odaları, KOBİ’lerin yurtiçi ve yurtdışı teknik ve ticari gelişmeleri izleyebilmelerini teminen gerekli tedbirleri almalıdır. 

Bunun yanı sıra üreticilerin de, konuya gereken ilgiyi göstererek, kendi konularına giren direktifleri ilgili kamu kuruluşlarından temin etmeleri ve bu doğrultuda gerekli yatırımları gerçekleştirme sürecine girmeleri önemlidir.

 Soru 11: Teknik mevzuat uyumuna AB’nin desteği ne olacaktır?

 Cevap 11: Teknik mevzuat uyumuna ilişkin olarak AB’nin MEDA-II programı kapsamında “Türkiye’nin kalite altyapısının geliştirilmesine destek” konulu teknik yardım projesi AB Komisyonu tarafından onaylanmış ve buna ilişkin anlaşma metni de 17 Nisan 2001 tarihinde AB Komisyonu yetkilisi ile projenin taraflarından olan Dış Ticaret Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı ve Kalder yetkililerince imzalanmıştır.

Projenin süresi beş yıldır. Proje kapsamında AB tarafından 13 milyon EURO’luk hibe şeklinde finansal destek sağlanacaktır. Projenin 2002 yılının ilk yarısında faaliyete geçmesi planlanmaktadır.

Proje, Türkiye’nin AB üyeliği için adaylık statüsü çerçevesinde katılım kriterini de dikkate alarak;

- Türkiye’deki teknik mevzuat uyum sürecini ve Türkiye’nin kalite altyapısının AB’ninkine yakınlaştırılmasını kolaylaştırmayı,

- iş çevrelerini kendi kapasiteleri dahilinde iç pazar araçlarının bir parçası olan kalite gerekleri ile uyumlu mal üretmeleri için desteklemeyi,

- Türkiye’de, Türk özel sektörü, kamu sektörü ve tüketiciler arasında Avrupa Birliği mevzuatının benimsenmesinin önemi konusunda ilgi yaratmayı amaçlamaktadır. 

Diğer taraftan, İdari İşbirliği Fonu ve AB üyesi ülkelerin ülke bazında imkanları dahilinde yürütülmesi planlanan benzeri projeler de mevcuttur. MEDA Programı kapsamında daha büyük miktarlarda finansal destek yapılması konusundaki AB Komisyonu çalışmaları da devam etmektedir.

 Soru 12: Bu Kanun ile AB teknik mevzuatına uyum tam olarak sağlanmış olacak mıdır?

 Cevap 12: Çerçeve Kanun, AB teknik mevzuatının ülkemiz mevzuatına aktarılmasını kendi başına sağlayan bir Kanun değildir. Tam uyum, ilgili kamu kuruluşlarının AB’nin ürün bazındaki mevzuatını milli mevzuatımıza dahil etmesi ve bu mevzuatı, Çerçeve Kanun ve uygulama yönetmeliklerinde yer alan hükümleri de dikkate alarak etkin bir şekilde uygulamaları ayrıca, uygunluk değerlendirmesi konusunda faaliyette bulunacak uygunluk değerlendirme kuruluşları ile onaylanmış kuruluşların AB’deki sisteme paralel olarak ülkemizde oluşturulması ile mümkün olacaktır.

 Soru 13: “Çerçeve Kanun” ülkemiz ekonomisine ne kazandıracaktır?

Cevap 13: Çerçeve Kanun yasalaşması ile birlikte, Türkiye-AB Gümrük Birliği kapsamında teknik mevzuat uyumu konusundaki taahhütlerimizin yerine getirilmesi ve ülkemizde AB sistemine paralel bir standardizasyon sistemi oluşturulması için gerekli hukuki altyapı sağlanmış ve uygulamaya ilişkin ortak kurallar belirlenmiş olacaktır.

AB standardizasyon sistemine paralel bir sistemin ülkemizde tatbiki ile Türk sanayiinin yapısı, yüksek teknolojiye sahip ve yüksek katma değerli ürünler üreten bir şekle dönüşecektir. Bu dönüşüm, üretim ve istihdamda önemli bir paya sahip KOBİ’lerin de teknolojik kapasitelerinin artmasına neden olacaktır.

Teknik mevzuat uyumunun tamamlanması ve Türk Akreditasyon Kurumu’nun (TÜRKAK) faaliyete geçmesi ile birlikte oluşturulacak yeni sistem sayesinde, ülkemizin dünya piyasalarına entegrasyonunun sağlanması yönünde önemli bir mesafe alınmış olacaktır. İç piyasada yerli ürünlerin ithal ürünler karşısındaki rekabet gücü, dış piyasalarda da Türk ürünlerinin pazar payı giderek artacaktır. Türk ürünü imajı arzu ettiğimiz yerini bulacaktır.

Tüm ürünlerin ilgili teknik düzenlemeler ve ürün güvenliğine ilişkin kriterler çerçevesinde üretilerek piyasaya sunulacak olması, tüketicilerimizin giderek daha yaygın bir biçimde dünya standartlarında ve daha kaliteli ürünleri kullanmalarına imkan tanıyacaktır.

 Ülkemizin dünya piyasaları ve AB ile entegrasyon konusundaki hedefi değişmedikçe, gerçekleştirilecek bütün uyum çalışmalarının uzun vadede sağlayacağı olumlu etkilerin kısa vadeli sorunlardan daha fazla dikkate alınması gerekir. Ülkemizin bölgesel entegrasyonların etkisinin giderek arttığı dünya ticaretinden daha fazla pay almasının yollarından birisi, bu entegrasyona dahil olma konusunda gerekli çabayı göstermesidir. Standardizasyon konusundaki çok karmaşık olan sistemlerin dış ticaret hacmimizin hemen hemen yarısını gerçekleştirdiğimiz AB tarafından belirlendiği dikkate alındığında, karar alma mekanizmalarında yer alacağımız zamana kadar oldukça karmaşık olan söz konusu sistemin ülkemiz ekonomisindeki tüm kesimler tarafından öğrenilmesi ve hakkıyla uygulanması sürecinin bir an önce başlatılması gerekir.

 Soru 14: Çerçeve Kanun ve uyum kapsamındaki teknik mevzuat yürürlüğe girdiğinde, yurdumuzda üretilen mallar serbestçe AB pazarına girebilecek midir?

 Cevap 14: 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı’nın hedeflerinden birisi de malların serbest dolaşımının tam olarak sağlanmasıdır. Bu nedenle, ticarette teknik engellerin kaldırılması konusundaki Topluluk araçlarının ülkemiz tarafından üstlenilmesi öngörülmüş ve bunun sağlanması için gerekli olan zaman da dikkate alınarak 5 yıllık bir geçiş dönemi verilmiştir.

2/97 sayılı OKK’nın I No.lu Eki’nin 7 ve 8 inci maddelerinde; uyumunu gerçekleştirdiğimiz mevzuat çerçevesinde Topluluğa yapılan atıfların Türkiye Cumhuriyeti topraklarını da kapsayacak şekilde anlaşılacağını ve bu mevzuatta AB üyesi ülkelere, bunların kamu ve özel kuruluşlarına veya kişilere birbirleri ile ilgili olarak tanınan hakların Türkiye için de geçerli olacağı hükme bağlanmıştır. Bu hüküm, uyumunu tamamladığımız bir ürün için ülkemizin “üçüncü ülke” statüsünden çıkarılmasına imkan vermesi açısından son derece önemlidir.

 Ancak, hukuksal altyapının kurulması elbette ki tek başına yeterli değildir. Bu hukuksal altyapının öngördüğü hükümlerin yerine getirilmesi yeterli teknik altyapının oluşturulmasına da bağlıdır. Diğer bir ifade ile, uygunluk değerlendirme kuruluşları ile onaylanmış kuruluşların görevlerini layıkıyla yerine getirdiklerine dair güvenin AB’de tesis edilmesi gerekmektedir. Bu da uluslararası teknik kriterlere uygun, bağımsız ve tarafsız uygunluk değerlendirme kuruluşlarının faaliyete geçmeleriyle sağlanacaktır.

 Bu konudaki kilit unsurlardan birisi Türk Akreditasyon Kurumu’nun kuruluşunu tamamlayıp faaliyete geçmesi ve yapacağı akreditasyon faaliyetlerinin AB tarafından kabul edilebilir niteliğe sahip olmasıdır.

 Soru 15: Uygunluk değerlendirme faaliyetleri sonucunda verilen uygunluk belgesi ve uygunluk işaretlerinin üreticiye maliyeti ne kadardır ?

 Cevap 15: Bu işaretlerin üreticiye maliyeti, ürünün taşıdığı risk derecesine göre takip edilecek olan uygunluk değerlendirme yöntemine, ürünün birden fazla direktif kapsamına girip girmediğine ve uygunluk değerlendirme kuruluşu veya onaylanmış kuruluşun söz konusu ürünle ilgili olarak gerçekleştireceği test, deney ve belgelendirme faaliyetlerinin kapsamına göre farklılık arz etmektedir. Ayrıca, AB üyesi ülkelerde, bir ürün için yapılan aynı uygunluk değerlendirme işlemleri için farklı fiyatlar uygulanabilmektedir. Çerçeve Kanun ve uygulama yönetmeliği çerçevesinde Türkiye’de faaliyete geçecek olan uygunluk değerlendirme kuruluşları ve onaylanmış kuruluşların sayısının giderek artacağı tahmin edilmektedir. AB üyesi ülkelerde hizmet ücretlerinin genelde yüksek olduğu dikkate alınırsa, Türkiye’de test, muayene ve belgelendirme konusunda hizmet verecek söz konusu kuruluşların talep edecekleri ücretlerin AB üyesi ülkelerdekilere kıyasla daha düşük olacağı tahmin edilmektedir.

Soru 16: “CE uygunluk işareti” nedir ?

Cevap 16: CE işareti, Avrupa Birliği’nin, teknik mevzuat uyumu çerçevesinde 1985 yılında benimsediği Yeni Yaklaşım Politikası kapsamında hazırlanan Yeni Yaklaşım Direktifleri kapsamına giren ürünlerin bu direktiflere uygun olduğunu ve gerekli bütün uygunluk değerlendirme faaliyetlerinden geçtiğini gösteren bir Birlik işaretidir.

CE işareti, ürünlerin, amacına uygun kullanılması halinde insan can ve mal güvenliği, bitki ve hayvan varlığı ile çevreye zarar vermeyeceğini, diğer bir ifadeyle ürünün güvenli bir ürün olduğunu gösteren bir işarettir.

 
Soru 17: “CE uygunluk işareti”nin önemi nedir ?

 Cevap 17: “CE” işareti, ürüne bu işaretin iliştirilmesini zorunlu kılan ilgili teknik düzenlemeye uygunluğu ve güvenliği gösteren bir işaret olmasının yanı sıra, ticari açıdan da, ürünlerin bir AB üyesi ülkeden diğerine dolaşımı sırasında bir çeşit pasaport işlevi görmektedir. AB’de “CE” işareti kapsamına alınan ürünlerin bu işaret olmaksızın pazara sunulması mümkün değildir. Bu kural, hem iç piyasada üretilmiş olan ürünler için hem de üçüncü ülkelerden ithal edilen ürünler için geçerlidir.

 Türkiye’deki ihracatçıların da AB’ye yapacakları ihracatta “CE” işareti konusuna dikkat etmeleri gerekmektedir. Nitekim AB üyesi ülkelere ihracat yapan firmalarımız, halihazırda AB’de yerleşik onaylanmış kuruluşa uygunluk değerlendirmesi yaptırıp ürünlerine "CE" işareti iliştirdikten sonra ihracatlarını gerçekleştirebilmektedirler.

 Diğer taraftan, bu işaretin kullanılabilmesi için, ürün piyasaya arz edilmeden önce uygunluk değerlendirme işlemine tabi tutulmakta ve bu suretle güvensiz bir ürünün piyasaya girmesi engellenmektedir. Bu da tüketicilerin korunmasını sağlanmaktadır.

 Soru 18: Türkiye’de iç piyasaya yönelik olarak “CE uygunluk işareti”nin uygulanmasına ne zaman başlanacaktır ?

 Cevap 18: Türkiye ile AB arasında gümrük birliğini tesis eden 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı’nın (OKK) 8-11. maddeleri, malların serbest dolaşımının en iyi şekilde temini amacıyla ticarette teknik engellerin kaldırılması konusundaki AB araçlarının ülkemiz iç mevzuatına dahil edilmesini öngörmektedir.

Bu kapsamda, AB’nin ticarette teknik engellerin kaldırılması konusundaki mevzuatının listesi ile bu mevzuatın Türkiye tarafından uygulanma koşul ve kuralları 2/97 sayılı OKK ile belirlenmiştir.

Dış Ticaret Müsteşarlığının koordinasyonunda yürütülen çalışmalar neticesinde söz konusu Topluluk mevzuatını uyumlaştıracak olan kamu kuruluşları 29.4.1997 tarih ve 97/9196 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilmiştir.

Anılan Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılan bu görevlendirme çerçevesinde, ilgili kamu kuruluşları tarafından yürütülmekte olan mevzuat uyum çalışmalarının bir kısmı sonuçlandırılmış, bir kısmının çalışmaları ise devam etmektedir.Uyum çalışmaları devam eden bir kısım AB Direktifi ürünlere CE işaretinin iliştirilmesini öngörmektedir.

Uyumu yapılan teknik mevzuatın hukuki altyapısını oluşturmak üzere, ilgili kamu kuruluşlarının da katılımıyla, Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından hazırlanan 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun, 11 Temmuz 2001 tarihli ve 24459 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olup; 11 Ocak 2002 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanunun uygulama usul ve esaslarını belirleyen yönetmeliklerden "Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik", "CE Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik" ve "Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik" 17 Ocak 2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak, 11 Ocak 2002 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir. "Teknik Mevzuatın ve Standartların Türkiye ile Avrupa Birliği Arasında Bildirimine Dair Yönetmelik" de 3 Nisan 2002 tarihli ve 24715 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olup; 3 Mayıs 2002 tarihi itibariyle yürürlüğe girecektir. 

Ancak söz konusu Kanun ile uygulama yönetmeliklerinin 11 Ocak 2002 tarihi itibariyle yürürlüğe girmesi, ürünlere CE işareti iliştirilme zorunluluğunun da bu tarihte başlayacağı anlamına gelmemektedir. Ülkemizde üretilerek iç piyasaya arz edilecek olan ürünlerin CE işareti taşımasının zorunlu olabilmesi için, ilgili Bakanlıklar ve kamu kuruluşları tarafından hazırlanan ve ürünlere CE işareti iliştirilmesini öngören teknik mevzuatın Türkiye’de yürürlüğe girmesi gerekmektedir.

Bir örnek verecek olursak, makinalarla ilgili AB direktifinin Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca milli mevzuat haline getirilip Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulmasından sonra makinaların iç piyasaya arzında CE işareti taşıma zorunluluğu getirilmiş olacaktır. Bu yürürlük tarihi her halukarda 11 Ocak 2002’den sonraki bir tarih olacaktır.

Dolayısıyla, söz konusu AB direktifleri ilgili kuruluşlarca iç mevzuat haline getirilip yürürlüğe konmadan, bu direktifler kapsamına giren ve iç piyasaya arz edilen ürünlere Türkiye’de CE işareti iliştirilmesi zorunluluğunun getirilmesi de söz konusu değildir.

Diğer taraftan, iç piyasada üretim yapan üreticilerimizin ürünlerine CE işareti iliştirebilmesi için, direktifin öngördüğü hallerde, bu direktifleri uyumlaştıran mevzuat kapsamında uygunluk değerlendirmesi yapacak olan onaylanmış kuruluşların da ilgili kamu kuruluşları tarafından bu mevzuat yürürlüğe girmeden önce belirlenmesi önem taşımaktadır.

Dolayısıyla Türkiye’de iç piyasaya arz edilecek olan ve yukarıda belirtilen direktifler kapsamına giren ürünlere CE işareti iliştirme zorunluluğu her ürün veya ürün grubu için ayrı ayrı tarihlerde başlayacak ve bu tarih de 11 Ocak 2002 tarihinden sonraki bir tarih olacaktır.

Bu çerçevede, üreticilerimizin ilgili mevzuatı hazırlayarak yürürlüğe koyacak olan ve yukarıda belirtilen kamu kuruluşları ile yakın ilişki kurmaları büyük önem taşımaktadır.

Soru 19: “CE işareti” olmazsa ne olur?

Cevap 19: Bu işareti taşıması gerektiği halde taşımayan ürünün AB üyesi ülkelere ihracatı mümkün değildir. Mevzuat uyumu tamamlandıktan sonra bu işareti taşımayan ürünlerin iç piyasaya arz edilmesi de mümkün olmayacaktır.

Soru 20: Hangi ürünlerde bu işaret bulunmalıdır?

Cevap 20: CE İşareti, AB’nin, teknik mevzuat uyumu çerçevesinde 1985 yılında benimsediği Yeni Yaklaşım Politikası kapsamında hazırlanan Yeni Yaklaşım Direktifleri içerisinde yer alan ürünlerde kullanılmaktadır. Ayrıca, bu direktiflerin Türkçe karşılıkları olan mevzuat taslaklarının ilgili kuruluşlardan temini mümkün bulunmaktadır.

Soru 21: “CE işareti” nin ürüne iliştirilmesinin yolları nelerdir?

Cevap 21: CE işaretinin ürüne nasıl iliştireceği, ilgili direktiflerde belirtilmektedir.

Ürünlerin, CE işaretli olarak piyasaya sunulmasından üretici sorumludur. Ancak; eğer üretici ya da üreticinin yetkili temsilcisi Avrupa Birliği içinde değilse, bu sorumluluğu ithalatçı yerine getirmek zorundadır. Bir başka deyişle, ithalatçı ithal ettiği ürünlerin AB normlarına uygun olduğunu garanti etmek zorundadır. Üreticinin bu işareti ürüne iliştirebilmesi için çeşitli alternatifler sunulmuştur;

  1. -     Düşük riskli ürünlerin (örneğin, bazı makinalar), direktifin güvenlik koşullarına uygunluğu, üreticinin kendisi tarafından test edilebilmekte ve bu ürünler hakkında üreticinin yayımlayacağı uygunluk beyanı ile CE işareti, üretici tarafından ürüne iliştirilmektedir.
  2. -     Yüksek riskli ürünlerin ise (örneğin, bazı tıbbi cihazlar ve bazı makinalar) mutlaka, Avrupa Birliği Resmi Gazetesinde adı yayımlanmış yetkili test ve belgelendirme kuruluşları (Onaylanmış kuruluşlar-Notified bodies) tarafından test edilmesi gerekmektedir. Onaylanmış kuruluşun bu incelemesine istinaden, üretici CE işaretini ürününe iliştirmektedir.

Soru 22: CE uygunluk işareti alınmasında hangi maliyetlerle karşılaşılacak ve maliyetlerin tutarı neye bağlı olacaktır?

Cevap 22: CE uygunluk işareti iliştirilmesi gerekli olan bir kısım üründe, ilgili direktifte öngörülen temel gereklere (asgari güvenlik gerekleri) uygunluğun teyidi için teknik dosya hazırlanması ve onaylanmış kuruluşa başvurularak belge alınması gerekmekte ve bu işlemler için onaylanmış kuruluşa bir bedel ödenmesi gerekmektedir. CE uygunluk işaretinin alınmasında ortaya çıkan bu maliyet, ürünün risk durumuna ve bu çerçevede uygulanacak olan ürün testleri ile belge temini için onaylanmış kuruluşlara ödenecek  meblağlara bağlı bulunmaktadır.

Soru 23: Ürünün CE uygunluk işareti gerektirip gerektirmediğine ilişkin bilgi nereden alınabilir?

Cevap 23: Bu bilgi, ürüne CE uygunluk işareti iliştirilmesini öngören AB’nin yeni yaklaşım direktiflerini uyumlaştırarak iç mevzuat haline getiren ilgili kamu kuruluşlarından temin edilebilir. 

Soru 24: CE uygunluk işareti gerektiren ürünler kapsamına başka ürünlerin de ilave edilmesi söz konusu olabilir mi?

Cevap 24: AB’nin teknik mevzuatı dinamik bir yapı arz etmekte ve bu kapsamda yeni mevzuatlar hazırlanarak yürürlüğe konulmaktadır. Bu çerçevede, CE uygunluk işareti iliştirilmesini gerektiren ürünlerin sayısının artması da mümkün bulunmaktadır. 

Soru 25: Onaylanmış kuruluş (notified body) nedir ? Türkiye’de faaliyette bulunacak olan onaylanmış kuruluşlar nasıl belirlenecektir ?

Cevap 25: Avrupa Birliği mevzuatı, “CE” işareti taşıması gereken ürünlerden yüksek risk taşıyan ürünlerin piyasaya arz edilmeden önce, bağımsız üçüncü bir taraf olan, ismi ve AB Komisyonu tarafından verilen kimlik numarası AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanmış kuruluşlar tarafından uygunluk değerlendirmesine tabi tutulmasını şart koşmaktadır.

Bu ürünlerin test, muayene ve/veya belgelendirmesini yapmak üzere üye ülkeler tarafından altyapısı yeterli test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşları arasından seçilerek AB Komisyonundan kimlik kayıt numarası alan ve Resmi Gazetede yayımlanan kuruluşlar onaylanmış kuruluş (notified body) statüsünü almaktadır. Üye ülkelerce belirlenen onaylanmış kuruluşların listesi Avrupa Birliği Komisyonu’na gönderilmekte ve diğer üye ülkelere duyurulması amacıyla bu listeler AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanmaktadır. Bu kuruluşların yeterli bilgiye ve deneyime sahip personel ile teknik altyapı açısından ilgili teknik düzenleme kapsamında uygunluk değerlendirme faaliyetlerini yürütecek kapasiteye sahip olmaları gerekmektedir.

Türkiye’de faaliyet gösterecek onaylanmış kuruluşlar, bir veya birden fazla teknik düzenleme çerçevesinde uygunluk değerlendirme faaliyetinde bulunmak üzere, özel veya kamuya ait test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşları arasından yetkili bakanlık veya kuruluş tarafından seçilerek belirlenecek ve bunlar AB Komisyonu’na bildirilecektir. Yetkili bakanlık veya kuruluş, Komisyon tarafından kimlik kayıt numarasının verilmesinden itibaren üç ay içerisinde söz konusu kuruluşun adını, adresini, kimlik numarasını ve faaliyet alanını Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle görevlendirmeyi yapacaktır.

Soru 26: Türkiye’de onaylanmış kuruluş bulunmakta mıdır?

Cevap 26: Ürüne CE işareti iliştirilmesini öngören direktifler halihazırda ülkemizde yürürlükte bulunmadığından, bu mevzuat kapsamında faaliyet gösterecek olan onaylanmış kuruluşlar da ilgili kuruluşlarca henüz tespit edilmemiştir.

 Ancak söz konusu direktifler ülkemizde yürürlüğe girdiğinde, söz konusu mevzuat kapsamında uygunluk değerlendirmesi yapacak olan onaylanmış kuruluşlar da ilgili Bakanlık veya kamu kuruluşu tarafından görevlendirilmiş olacaktır.

Kamu sektörü ve özel sektörden bu göreve talip olacak kuruluşların, faaliyette bulunmak istenilen ürün grubu/grupları direktiflerini inceleyerek gerekli hazırlıkları yapmalarında büyük fayda görülmektedir.

Soru 27: Üreticinin her ürün için mutlaka onaylanmış kuruluşa başvurması gerekli midir?

Cevap 27: Üreticinin, herhangi bir onaylanmış kuruluşa başvurmaksızın da ürününe CE işareti iliştirdiği durumlar bulunmaktadır. Bu husus her bir ürün/ürün grubu için ilgili direktiflerde belirtilmektedir.

Bu çerçevede, üreticilerin ürettikleri ürünlerle ilgili direktifleri incelemeleri ve ilgili mevzuatı hazırlayarak yürürlüğe koyacak olan kamu kuruluşları ile yakın ilişki kurmaları büyük önem taşımaktadır.

Soru 28: Her Yeni Yaklaşım Direktifi ürüne CE işareti iliştirilmesini gerektirir mi?

Cevap 28: Hayır. Halihazır durum itibariyle sayısı 24 olan Yeni Yaklaşım Direktiflerinin üçü ürüne CE işareti iliştirilmesini öngörmemektedir.

 Ürüne CE işareti iliştirilmesini öngörmeyen Yeni Yaklaşım Direktifleri aşağıda sayılmaktadır:

 a) Ambalajlama ve Atıkları

b) Yüksek Hızlı Ray Sistemleri

c) Denizcilik Ekipmanları

 CE İşareti Taşıyacak Ürün Grupları, AB’nin İlgili Mevzuatı ve

Uyumdan Sorumlu Kuruluşlar

Ürün Adı

AB’nin ilgili mevzuatı

Uyumdan Sorumlu Kuruluşlar

1.Alçak gerilim cihazları Low voltage equipment (73/23/EEC;93/68/EEC) Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
2.Basit basınçlı kaplar Simple pressure vessels (87/404/EEC;90/488/EEC;93/68/EEC) Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
3.Oyuncaklar Toys

(88/378/EEC;93/68/EEC)

Sağlık Bakanlığı
4.İnşaat malzemeleri Construction products (89/106/EEC;93/68/EEC Bayındırlık ve İskan Bakanlığı
5. Elektromagnetik uygunluk Electromagnetic compatibility

(89/336/EEC;92/31/EEC;93/68/EEC)

(98/13/EEC)

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
6. Makinalar Machinery

(98/37/EC;

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
7. Kişisel korunma donanımları Personal protective equipment

(89/686/EEC;93/68/EEC;93/95/EEC;96/58/EC

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
8.Otomatik olmayan tartı aletleri Non-automatic weighing instruments

(90/384/EEC;93/68/EEC)

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
9. Aktif emplante edilen tıbbi cihazlar Active implantable medical devices

(l90/385/EEC;93/42/EEC;93/68/EEC)

Sağlık Bakanlığı
10.Gaz Yakan Aletler Gas appliances

(90/396/EEC;93/68/EEC)

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
11.Sıcak su kazanları Hot water boilers

(92/42/EEC;93/68/EEC)

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
12.Sivil kullanım için patlayıcılar Civil explosives

(93/15/EEC)

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
13.Tıbbi cihazlar Medical devices

(93/42/EEC;98/79/EC)

Sağlık Bakanlığı
14.Patlayıcı ortamlarda Kullanılan Ekipmanlar Equipment and protective systems intended for use in Potentially explosive atmospheres

(94/9/EC)

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
15.Gezi Amaçlı Tekneler Recreational craft

(94/25/EC)

Denizcilik Müsteşarlığı
16.Asansörler Lifts

(95/16/EC)

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
17.Dondurucular Household electric refrigerators, freezers and combinations

(96/57/EC)

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
18.Basınçlı kaplar Pressure equipment

(97/23/EC)

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
19.Telekomünikasyon terminal cihazları Telecommunications terminal equipment

(98/13/EC)

Telekomünikasyon Kurumu
20.In vitro diagnostik tıbbi cihazlar In vitro diagnostic medical devices

(98/79/EC)

Sağlık Bakanlığı
21. Radyo ve telekomunikasyon terminal cihazları Radio and telecommunications terminal equipment

(99/5/EC)

Telekomünikasyon Kurumu

Soru 29: CE uygunluk işareti alınmasında küçük ve orta ölçekli işletmelere devlet desteği sağlanması mümkün müdür?

Cevap 29: CE uygunluk işareti iliştirilmesi gerekli olan ürünü üreterek ihraç eden küçük ve orta ölçekli işletmelerimize 97/5 sayılı Çevre Maliyetlerinin Desteklenmesi Hakkındaki Tebliğ ve söz konusu Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair 98/13 sayılı Tebliğ çerçevesinde CE işaretinin alınması halinde belgelendirme masraflarının en fazla %50’sine kadar olan oranda destek sağlanmaktadır.

Küçük ve orta ölçekli firmalarımızın bu destekten yararlanabilmeleri için, Tebliğde belirtilen hükümler çerçevesinde Dış Ticaret Müsteşarlığına (İhracat Genel Müdürlüğü) başvurmaları gerekmektedir.

Ayrıca, yürütülmesinde Türkiye’deki taraflardan birisi Dış Ticaret Müsteşarlığı (Dış Ticarette Standardizasyon Genel Müdürlüğü) olan ve AB tarafından MEDA Programı çerçevesinde Türkiye’de kalite altyapısının desteklenmesi amacıyla tahsis edilen 13 milyon Euro’luk teknik bilgi yardımı imkanından da küçük ve orta ölçekli işletmelerimizin hazırlayacakları projeler çerçevesinde yararlanması mümkün bulunmaktadır.

Soru 30: CE uygunluk işareti gerektiren ürünlerin piyasa gözetimi ve denetiminden sorumlu kuruluşlar hangileridir?

Cevap 30: CE uygunluk işareti gerektiren ürünlerin piyasa gözetimi ve denetiminden sorumlu kuruluşlar, AB’nin ürünlere CE işareti iliştirilmesini öngören Yeni Yaklaşım Direktiflerinin uyumu ile görevlendirilen kamu kuruluşlarıdır.

 Bu ürünlerin listesi, ilgili AB mevzuatı ve bu mevzuatı ülkemizde uyumlaştıracak kamu kuruluşlarını gösteren tablo Cevap 28’de yer almakta olup; uyumdan sorumlu kuruluşla

Son Güncelleme Tarihi: 13/07/2006

İletişim Bilgisi: Dış Ticarette Standardizasyon Genel Müdürlüğü
Eposta: dts@dtm.gov.tr

 



ANA SAYFA | HAKKIMIZDA | HIZMETLER | CE HAKKINDA | AT DIREKTIFLERI | EGITIM | TEMSILCILIKLER | BASVURU & TALEP | LINKLER | SSS | ILETISIM